pdf (Русский)

Кілтті сөздер

парламентаризм; саяси реформалар; Қазақстан; аралас сайлау жүйесі; институционалдық инерция; неоинституционализм; саяси жүйе

Дәйексөздерді қалай жазу керек

Бейсенбаев, Е., & Бұқарбай, Б. (2026). САЯСИ РЕФОРМАЛАР ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ҚАЗАҚСТАН ПАРЛАМЕНТАРИЗМ ИНСТИТУТЫНЫҢ ТРАНСФОРМАЦИЯСЫ. Қазақстан-Спектр, 114(1). https://doi.org/10.52536/2415-8216.2026.114.1.002

Аңдатпа

Мақалада жүзеге асырылып жатқан саяси реформалар контекстінде Қазақстандағы парламентаризм жүйесіндегі институционалдық өзгерістерге талдау жасалады. Зерттеудің мақсаты – неоинституционализм және құрылымдық-функционалдық талдау тұрғысынан суперпрезиденттік басқару моделінен неғұрлым теңгерімді жүйеге көшу тиімділігін бағалау.

Зерттеу нәтижесінде билік вертикалін деконструкциялауға және аралас сайлау жүйесін енгізуге бағытталған өзгерістерге қарамастан, ағымдағы модельді гибридті сипаттайтын институционалдық инерцияның сақталатыны анықталды.

Ерекше назар депутаттардың заңнамалық субъектілігінің артуына аударылады, мұны активтерді қайтару туралы заң мысалы дәлелдейді. Мақалада 2025 жылғы бірпалаталы Парламентке көшу және бюджеттік бақылауды күшейтуге бағытталған бастамалар транзиттік модельден бас тартудың қорытынды кезеңі екендігі негізделеді.

Қорытындыда саяси жаңғырудың табысты болуы және институционалдық инерцияны еңсеру дамыған көппартиялық жүйеге сүйенетін және атқарушы билікті бақылаудың нақты тетіктеріне ие, қуатты бірпалаталы Парламент қалыптасқан жағдайда ғана мүмкін болатыны тұжырымдалады.

https://doi.org/10.52536/2415-8216.2026.114.1.002
pdf (Русский)
 Creative Commons лицензиясы

Бұл жұмыс Creative Commons Attribution 4.0 бүкіл әлем бойынша .

Авторлық құқық (c) 2026 Қазақстан-Спектр