Кілтті сөздер
Дәйексөздерді қалай жазу керек
Аңдатпа
Орталық Азиядағы су секторындағы өскен проблемаларды терең талдау авторларды су басқаруы мен су дипломатиясының парадигмасын шұғыл өзгерту қажеттілігі туралы қорытындыға әкеледі. Климаттың өзгеруі табиғи орта мен адам жүйелерін бейімделу шегіне жақындатуда. Климаттың өзгеруі ең алдымен су секторын арқылы аймаққа әсер етеді. Орталық Азия елдері, оның ішінде Ауғанстан, екі үлкен өзенмен байланысты, сондықтан аймақтық ынтымақтастықты күшейту су секторын тұрақты дамыту үшін қажетті шарт болып табылады. Ішкі саясат пен аймақтық ынтымақтастық арасындағы тығыз байланыс болғандықтан, су дипломатиясы мен су басқаруын бір уақытта жақсарту тек соңғы үш онжылдықтағы теріс үрдістерді өзгерте алады. 2023 жылдың 1 қыркүйегінде Президент Қасым-Жомарт Тоқаев өзінің Жолдауында: «Су саясатын теңгерімді жүргізу және трансшекаралық су пайдалануды шешу - Үкіметтің ең маңызды міндеттері» деп атап өтті.
Авторлар су секторындағы саяси экономика, халықаралық саяси экономика, халықаралық ынтымақтастық теориясы, тұрақты дамудың институционалдық экономикасы мен қақтығыстарды талдау саласындағы соңғы жетістіктерді су дипломатиясының теориялық негізіне интеграциялауды ұсынады, бұл үшін соңғы 30 жылда әзірленген және қолданыстағы прагматикалық және аймаққа бейімделген ынтымақтастық модельдеріне негізделеді. Күтілетін парадигма өзгерісі инновациялық, шығармашылық, өзара ынталандыратын және толықтыратын ынтымақтастықты кең ауқымды мүдделі тараптар арасында дамытудың катализаторы бола алады. Бұл Орталық Азиядағы су саласындағы аймақтық ынтымақтастықты нығайтуға ғана емес, сондай-ақ Орталық Азиялық су дипломаттарына XXI ғасырдың сын-қатерлерін шешу жөніндегі жаһандық күш-жігерде жетекші және проактивті рөл атқаруға мүмкіндік береді. Бұл сондай-ақ пайдалармен бөлісу (benefit sharing) сияқты заманауи концепцияларды келіссөздер стратегиялары мен бастамаларға интеграциялау жолын ашады, осылайша аймақтық деңгейде су секторындағы проблемаларды шешуге бағытталған саяси ерік-жігерді нақты әрекетке айналдыруға ықпал етеді.
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution 4.0 бүкіл әлем бойынша .
Авторлық құқық (c) 2025 Қазақстан-Спектр